Wagon pamięci – wagon2010.lublin.pl

17 lipca 2005 roku, w 25. rocznicę strajku lubelskich kolejarzy, 12 młodych osób skupionych wokół Akademii Obywatelskiej (obecnie Stowarzyszenie Homo Faber), działającej przy Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”, wyruszyło wagonem kolejowym w podróż przez Polskę. Na trasie ich przejazdu znalazło się 17 miast: Lublin – Warszawa – Poznań – Świnoujście – Szczecin – Zielona Góra – Wrocław – Opole – Katowice – Kraków – Zagórz – Rzeszów – Kielce – Łódź Fabryczna – Białystok – Olsztyn – Gdańsk.

Postoje w tych miastach stały się okazją do snucia opowieści o „Lubelskim Lipcu ‘80”, o mniejszych strajkach i protestach, które miały miejsce w całej Polsce, a które poprzedziły słynne wydarzenia sierpnia ’80. Podążający śladami pamięci o polskim lecie ‘80 Wagon stał się swoistym archiwum, miejscem, do którego przychodzili ludzie nie tylko z namacalnymi pamiątkami (znaczki, gazety, ulotki, wizytówki, pocztówki itp.), ale także z tym, co najcenniejsze – ze swoimi wspomnieniami z tamtego okresu. Ten niezwykły projekt artystyczno-edukacyjny, zrealizowany pod wpływem obchodów 25-lecia powstania „Solidarności”, zaowocował blisko 40 godzinami nagrań i wydawnictwem – ni to albumem, ni przewodnikiem – „wagon.lublin.pl – Dziennik Pokładowy”, który pokazuje historię skonfrontowaną z rzeczywistością 2005 roku, stanowiący obraz Polski widziany oczami młodych ludzi.

W bieżącym roku, w 30. rocznicę „Lubelskiego Lipca ‘80” i powstania „Solidarności”, w dzień rozpoczęcia strajku na lubelskiej kolei, tj. 17 lipca, projekt „wagon2010.lublin.pl” ponownie ruszył w trasę po całej Polsce (Lublin – Warszawa Wschodnia – Toruń Główny – Bydgoszcz Główna – Poznań Główny – Szczecin Główny – Zielona Góra – Wrocław Nadodrze – Częstochowa Osobowa – Katowice – Kraków Główny – Rzeszów Główny – Łódź Fabryczna – Białystok – Olsztyn Główny – Gdańsk Główny).

Na jego pokładzie znajduje się 9 młodych ludzi związanych z lubelskim środowiskiem kulturalnym, którzy spróbują skonfrontować dzisiejszą rzeczywistość (tym razem roku 2010) z ideałami głoszonymi przez „Solidarność”. Po raz kolejny w przestrzeni dworców PKP pytają napotkanych ludzi o ich marzenia i przesłanie, które chcą przekazać przyszłym pokoleniom. Rejestrują przeprowadzone rozmowy (nagrania audio i video, zdjęcia), a także edukować ludzi m.in. poprzez wystawę poświęconą „Lubelskiemu Lipcowi ‘80”, czy też Niezależnemu Ruchowi Wydawniczemu, który odegrał bardzo istotną, choć często niedostrzegalną rolę przy narodzinach „Solidarności”. „wagon2010.lublin.pl” to projekt, który ma uczyć, który ma uświadamiać i przypominać o wydarzeniach polskiego lata ‘80. Wszystkie działania (ich pełna lista znajduje się na tej stronie) dokonywane w trakcie projektu będą na bieżąco relacjonowane w internecie, zarówno na stronie oficjalnej projektu: www.wagon2010.lublin.pl, jak i na serwisach społecznościowych: Facebook, Twitter, kanale YouTube, a także w specjalnym „Studiu Wagon” zlokalizowanym w Lublinie na Placu Łokietka, które można odwiedzać codziennie w godzinach 13:00-16:00. Jednym z efektów końcowych Wagonu ma być realizacja kolejnej publikacji – „Jak małe kamyki poruszyły lawinę” na którą składać się ma 17 najciekawszych opowieści o powstaniu „Solidarności”.

Pomysłodawcą i organizatorem „wagon2010.lublin.pl” jest Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.

Monika Czapka