Statystyki na temat działalności muzeów w Polsce (2011)

Pod koniec lipca GUS opublikował raport Działalność instytucji kultury w Polsce, w którym znalazły się ciekawe dane dotyczące sektoru GLAM – muzeów, galerii i bibliotek.

Do końca grudnia 2011 w Polsce istniało 777 muzeów, w większości (ponad 87 proc.) finansowanych ze środków publicznych i organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (71,8 proc.). W katalogu muzeów znalazły się też te tworzone i utrzymywane przez organizacje społeczne i polityczne czy Kościoły i związki wyznaniowe.

Jak czytamy w raporcie, w porównaniu z poprzednim rokiem wzrosła liczba zwiedzających. Wzrost wynosił 12,2 proc., łącznie polskie muzea odwiedziło prawie 25 milionów osób. Największą popularnością cieszyły się muzea historyczne i artystyczne – to łącznie aż 44,5 proc. wszystkich zwiedzających. Tylko 433,5 tys. osób odwiedziło w 2011 roku muzea militarne, geologiczne i literackie. To niespełna 2 proc. ogółu wszystkich zwiedzających.

Za 35 proc. wszystkich odwiedzin odpowiadają zorganizowane grupy – przede wszystkim szkolne (66,7 proc. zwiedzających w grupach i 23 proc. ogółu zwiedzających). Co trzecia osoba zwiedzała wystawy muzealne bezpłatnie.

Dane GUS pokazują też potencjał Nocy Muzeów. Tylko w czasie jednego kilkugodzinnego wydarzenia polskie muzea odwiedziło ponad 980 tys. osób – to prawie 4 proc. wszystkich zwiedzających w ciągu roku. Popularność Nocy Muzeów wzrosła – w 2011 roku uczestniczyło w niej o 13,9 proc. osób więcej w porównaniu z rokiem 2010.

Według GUS muzea prowadzące swoją internetową stronę odnotowały 25,7 mln wirtualnych odwiedzin. GUS nie informuje jednak o metodologii badania i nie wiadomo, jaką konkretnie wartość (odsłony, odwiedziny?) opisują. Nie da się również wyodrębnić z tej liczby danych o oglądalności cyfrowych wersji ekspozycji – wiele muzeów digitalizuje przecież swoje zbiory i udostępnia je online. Przydałyby się dane mówiące o tym, jak udostępnianie kolekcji online wpływa na liczbę fizycznych odwiedzin w siedzibie muzeum.

Dane zebrane przez GUS pokazują też, że polskie muzea prowadzą coraz intensywniejszą politykę wydawniczą. W 2011 roku muzea wydały 9,1 tys. tytułów w nakładzie 8,6 mln egzemplarzy. Jak czytamy w raporcie, w porównaniu z poprzednim rokiem liczba drukowanych tytułów wzrosła o 23,5 proc. a nakład – o 41,7 proc. Znów warto byłoby poznać dane o tym, jaka część z tych wydawnictw dostępna jest online i jaki w związku z tym może być ich zasięg. Przykład Zachęty pokazuje, że pomimo wyzwań prawnych i organizacyjnych z powodzeniem można publikować online np. katalogi wystaw.

Raport GUS informuje też o strukturze polskiego systemu bibliotek publicznych i naukowych, przy czym zebrane na ich temat dane dotyczące 2011 roku oznaczone są jako niepełne. W 2011 r. w Polsce funkcjonowało 10239 bibliotek oraz placówek informacyjno-bibliotecznych, księgozbiór bibliotek publicznych liczył 132,5 mln woluminów a co najmniej jedną książkę wypożyczyło w 2011 6,5 mln osób. Po więcej danych odsyłam do raportu.